Güvercin

Ana Sayfa | Rastgele Konu | En Çok Okunanlar | Yeni Eklenenler | Makale Gönder

 Kategoriler

   Güvercin Bakimi
   Güvercin Genetigi
   Güvercin Hastaliklari
   Güvercin Irklari
   Güvercin Resimleri
   Güvercin Videolari
   Güvercin Yetistiriciligi
   Kuslar
   Ülkemizde Güvercinler
 

Demkes Irki Güvercinler

Orijini Orta Asya Türklerine kadar giden çok eski irklarimizdan biridir. Demkes irki güvercinler, ötücü irklarimizdan olup, Anadolu’daki geçmisleri günümüzden 1000 yil kadar eskiye dayanmaktadir. Dünyada bu güvercinler genel olarak Ingilizce’de borazanci anlamina gelen “Trumpeter” adi ile taninmaktadirlar. Dünya üzerinde trumpeter irklarinin bir çok çesidi bulunmaktadir. Demkesler, dünyada bugün en çok “Bokhara Trumpeter” adi ile bilinen irka yakindirlar. Bokhara trumpeter irkinin köken irklarindan biri olan demkesler, bu irka çok benzemekle birlikte arada bazi ayrim noktalari bulunmaktadir. Ülkemizde ötücü güvercin irklarindan ankut, demkes, kumru ve Bayburt olmak üzere dört ayri irk yetistirilmektedir. Ankut ve demkes Türkmenistan kökenli, birbirine çok yakin akraba olan irklardir. Gerçektende ankut ve demkesler birbirine oldukça benzemektedir. Aralarinda üç konuda farklilik bulunmaktadir. Bunlardan ilki, ankutlarda kizil kahve olarak adlandirabilecegimiz rengin disinda renk çesidi bulunmaz. Demkeslerde ise renk çesitliligi çok fazladir. Ikinci, demkesler ankutlara oranla biraz daha iri vücutlu olurlar. Üçüncü farklilik ise ötüs sekillerindedir. Kumrular ise, Arabistan kökenli olup ülkemizde gelistirilmislerdir. Bayburt irkimiz ise ülkemize özgü yerel irklarimizdan biridir. Bu irklardan ankut ve demkeslerin ortak özellikleri “dem çekme” adi verilen ötüs sekilleridir. Dem çekme tabiri tasavvuf müziginde ve genel olarak Türk müziginde dogaçlama olarak yapilan sunum sirasinda sazlardan birinin soliste sürekli ya da aralikli olarak eslik etmesi anlamina gelir. Bu daha çok solistin detone olmamasi amaci ile yapilir. Bu güvercinlerin ötüs sekli dem çekmeye benzetildigi için bu adla anilmaktadirlar. Demkes, dem çeken anlamina gelmektedir. Demkeslerin bugün ülkemizde çok yaygin olduklari söyleyemeyiz. Yetistiricileri eskiden oldugu gibi fazla degildir ve sayilari hizla azalmaktadir.

TARIHI GELISIM

Demkes, eski kaynaklarin neredeyse tümünde adi geçen bir güvercin irkidir. Buradan, eski dönemlerde çok yaygin olarak yetistirildikleri sonucunu çikartabiliriz. Anlatim seklinden o dönemlerde oldukça deger verilen bir irk oldugu anlasilmaktadir. Evliya Çelebi, Istanbul ile ilgili anlatilarinda 1638 yillarinda burada demkes irkinin yetistirildigini belirtmektedir. Bu yazilana dayanarak en az 400 yildir ülkemizde bilinen ve yetistirilen bir irk oldugunu söyleyebiliriz. Belgeli olmayan geçmislerinin ise çok daha gerilere gittigi bilinmektedir. Demkesler Orta Asya Türkmenistan kökenlidirler ve Türklerin Orta Asya’dan batiya göçleri ile birlikte 1000 li yillarin basinda Anadolu’ya gelmislerdir. Ayni göçler sirasinda Rusya tarafina yönelen bazi Türk gruplar araciligi ile, demkesler ve ankutlar Rusya’da da taninmaya baslanmistir. Günümüzde Özbekistan sinirlari içersinde bulunan Buhara kentinde eski dönemlerde dini yapilar içinde, burada görevli din adamlari tarafindan Türkmenistan kökenli ötücü irk güvercinler yetistirildigi ve irka farkli özelliklerin kazandirilmaya çalisildigi bilinmektedir. Nitekim çesitli Rus kaynaklarinda da Buhara irkinin köken olarak Orta Asya’dan gelme oldugu görüsüne yer verilmektedir. Buhara irkinin gelistirilmesi sirasinda, Orta Asya kökenli ötücü irklardan demkeslerin mi yoksa ankutlarin mi ya da her ikisinin de birlikte mi kullanildigi konusunda bir bilgiye sahip degiliz. Ancak bu çabalar sonucu bugün dünyada “Bokhara trumpeter” adi ile tanilan, ülkemizde ise kisaca “Buhara” ya da “Buhara Demkes” adi ile bilinen irkin ortaya çiktigini biliyoruz. Ülkemizdeki “Buhara demkes” adlandirmasina hem pazardaki saticilar arasinda rastladim, hem de 1932 tarihli bir yayinda gördüm. Bu adlandirilis seklinden bile, Buhara irkinin, demkeslerin gelistirilmis bir biçimleri oldugu sonucunu çikarmak mümkündür. Buhara trumpeter irki, 1800 lü yillarin ortalarindan itibaren muhtemelen Rusya üzerinden Avrupa ülkelerine de ulasmis ve buralarda da taninmistir. Buhara irki Avrupa’da 1865’de Ingiltere, 1872’de Almanya ve 1883’de Fransa’da gelistirilmeye baslanmistir. O dönemde Avrupa’da “Russian trumpeter” adi ile bilinen bu irk sonradan “Bokhara trumpeter” adi ile anilir olmustur. Bugün Avrupa’da bulunan bir çok trumpeter irki, Bokhara trumpeter irkinin gelistirilmesi sonucu ortaya çikmistir. Bu bakimdan bizim demkeslerimizin Avrupa’daki trumpeter irklarinin, köken irki oldugunu söylemek sanirim yanlis olmaz. Bu irklarin basinda Ingilizlerin “English trumpeter” ve Almanlarin “Double crested trumpeter” irklarini sayabiliriz. Bugün Türkiye’de Demkes adi ile bilinen irk, dünyada “Bokhara trumpeter” adi ile bilinen irka çok yakin akrabadir. Aradaki farklar bazi nüans farklaridir. Bu farkliliklarin en dikkat çekici olani ön tepe ya da gül olarak adlandirilan kakülün demkeslerde, tam yuvarlak biçimli olmadigi gibi gözleri ve gagayi örtecek kadar uzun olmamasidir. Oysa Buharalarda kakül tam yuvarlak biçimli ve oldukça uzundur. Öyle ki kusun gözleri ve gagasini göremezsiniz. Ayrica takka adini verdigimiz arka tepede gene Buharalarda daha gösterislidir. Bunun yani sira demkeslerin karakteristik bir vücut biçimleri ve durus sekilleri vardir. Buharalarda vücut, demkeslere göre daha yuvarlak bir biçim almis olup durus sekilleri degismistir. Ayrica Buharalar Demkeslere göre biraz daha iri vücutlu olmaktadirlar.

FIZIKI ÖZELLIKLERI

Demkes bir form güvercinidir. Uçus ve oyun için degil, fiziksel güzellikleri ve ötüs sekilleri için yetistirilirler. Bu güvercinlerin “dem çekme” adi verilen ötüs sekilleri önemlidir. Iyi ve uzun dem çekenleri tercih edilirler. Dem çekme süresi 40–45 dakikadan az olmamalidir. Demkesler, uzun ve hararetli ötüsleri ile dikkat çekerler. Uçurulduklarinda fazla uçmaz ve hemen konma egiliminde olurlar. Bu güvercinlerin tümü paçalidir ve paçalar, kamis paça tabir edilen tarzda uzun ve geriye kivrik biçimde olur. Paçasizlari olmaz. Gene Demkeslerin tümü çift tepelidirler. Bu güvercinler takka ve perçemli olurlar. Tepesizleri bulunmaz. Ancak soyunun çesitli güvercinlerle kirilmasi sonucu günümüzde tepesizlerine de rastlanmaktadir. Ancak bunlar yetistiricilerimiz arasinda fazla degerli olarak görülmezler. Bu güvercinlerde takka, enseyi tamamen kapatacak sekilde ancak Buharalarda oldugu gibi çok heybetli bir görünümde degildir. Perçem ise tam yuvarlak biçimli ya da yarim daire seklinde olabilmektedir. Ancak uzunlugu gözleri ve gagayi kapatmayacak sekildedir. Ince ve orta boyda ve zarif bir gaga yapilari vardir. Kusun rengine bagli olarak gaga, tirnak ve göz renkleri degisebilmektedir. Bu güvercinler normalden daha iri vücutlu ve gramajli olurlar. Kanatlar kuyruk üzerinde tasinir. Kalin ve kisa bir boyun yapilari vardir. Gögüs öne dogru hafif bombeli, yuvarlak ve genistir. Ayaklar normalden biraz daha kisadir. Kendine özgü bir form ve durus biçimi vardir. Yavru verimlilikleri çok iyi degildir. Özellikle çiftlesme dönemlerinde perçem eger gözlere kadar geliyorsa, gözlerini kapatan kaküllerinin makasla kesilmesi gerekmektedir. Gene ayni sekilde çiftlesmeyi kolaylastirmak amaci ile, uzun olan paçalarin bir kisminin ve anüs etrafindaki tüylerin temizlenmesinde yarar vardir. Bakici kus yardimi ile yavru verimliligi artirilabilir.

RENK ÇESITLERI

Demkeslerde renk çesitliligi oldukça fazladir. Beyaz, Siyah, kirmizi, mavi, sari ve kizil kahverengi, gibi düz renklerin yani sira bu renklerin beyaz ve siyah üzerinde dagilimi seklinde karisik renklerde (alacali) çesitleri fazladir.

Yazan: Yavuz Isçen
boletus@mynet.com

 
 

© 2010 Guvercinler.info Güvercin Makaleleri Her Hakkı Saklıdır

Hayvanlar Alemi
Hayvan Resimleri - Hayvan Videoları - Komik Videolar - Canlı Radyolar - Mercan Dünyası - Rüya Tabirleri - Canlı Tv