Güvercin

Ana Sayfa | Rastgele Konu | En Çok Okunanlar | Yeni Eklenenler | Makale Gönder

 Kategoriler

   Güvercin Bakimi
   Güvercin Genetigi
   Güvercin Hastaliklari
   Güvercin Irklari
   Güvercin Resimleri
   Güvercin Videolari
   Güvercin Yetistiriciligi
   Kuslar
   Ülkemizde Güvercinler
 

Kus Gribi ve Evcil Güvercinler

 

Aslinda oldukça eski dönemlerden bu yana tanimlanmis bir hastalik olan kus gribi, yeni biçimler alarak geçtigimiz aylarda ülkemizde de görüldü. Hayvanlardan insana geçebilme özelligi de bulunan kus gribi, basta insan sagligi olmak üzere, özellikle kanatli kümes hayvanlarimizi ve yaban kuslarimizi da ciddi bir tehdit altina almistir. Hastaligin ülke ekonomisine verdigi zarar ise tartisilmaz boyuttadir. Hastaligin hizli bir sekilde yayilmasina bagli olarak ülke çapinda çesitli önlemler alinmaya baslanmistir. Bu önlemlerin basinda hastaligin görüldügü bölgelerin karantina altina alinmasi ve bölge içinde bulunan kanatli hayvanlarin toplanarak öldürülmesi gelmektedir. Bu bakimdan kus gribi, güvercin yetistiriciligimiz açisindan da ciddi bir risk olusturmaktadir. Çünkü hastalik her geçen gün yayilmakta ve bir çok ilimize siçramaktadir. Su ana kadar 24 ilimizde kus gribi vakasi saptanmis durumdadir. Korkumuz yakinda tüm ülkenin bir karantina bölgesi haline gelmesidir.

BIR GÜVERCIN YETISTIRMEK...

Kus gribi hakkinda her gün medyada bir çok haber çikmakta ve konu hakkinda yetkili kurumlarca çesitli arastirmalar yapilarak yayinlanmaktadir. Dikkat çekmek istedigimiz nokta kus gribinin sadece insanlar, tavuklar ve hindiler için bir tehlike olmadigi, özellikle yaban kuslarimiz ve evcil güvercinlerimiz için de ciddi bir tehlike olusturdugudur. Burada bilinen konulari tekrarlamaktan çok konuyu güvercin yetistiriciligimiz açisindan ele almak istiyoruz. Güvercin yetistiriciligi ülkemizde çok köklü bir geçmise sahiptir. Orta Asya Türklerinden, Selçuklu ve Osmanli saraylarindan günümüze kadar özenle tasidigimiz güvercin irklarimiz bulunmaktadir. Bütün bu kültür mirasimizin bir anda yok olmasina seyirci kalmak elbette ki mümkün degildir. Güvercin yetistiriciligi büyük özveriler gerektiren zahmetli bir ugrastir. Güvercinin her bir tüyünde yillarin emegi ve göz nuru vardir. Bunu bütün yetistiricilerimiz çok iyi bilir. Çogu zaman basinda çikan ve degeri milyarlari bulan güvercinlerle ilgili haberler bosuna degildir. Gerçekten de yetistiricilerimiz açisindan yillarin emegi olan kuslari için, para ile ifade edilebilen bir degerden bahsetmek çogu zaman imkansizdir.

EVCIL GÜVERCINLER NE KADAR RISK TASIYOR ?

Hastaligin yayilmasi bakimindan açikta beslenen kümes hayvanlari potansiyel bir tehlike olusturduklarindan toplanarak öldürülmektedir. Ancak tavukçuluk sektörü ve kapali alanlardaki entegre tesisler gerekli kontrolleri yaptiklari ve hastalik mikrobuna rastlanmadigi sürece ticari etkinliklerini sürdürebilmektedirler. Bu noktada, evcil güvercinlerimizin uçurulmadigi taktirde hastalik açisindan tasidigi risk, kapali alanlarda kontrollü olarak yapilan tavukçuluktan farkli olmadigindan, evcil güvercinlerimizin hastaligin yayilmasi açisindan tasidiklari tehlikenin fazla olmadigi bir gerçektir. Güvercinlerine ve insan sagligina deger veren her yetistiricimiz bugün kus uçurmayi durdurmus durumdadir. Zaten güvercin irklarimizin uçus için yetistirilen kisminin yani sira önemli bir bölümü de form için, yani görünüs güzelligi için yetistirilmekte ve hiç uçurulmamaktadir. Dolayisiyla, kapali salmalarda yabani kuslarla baglantisi olmaksizin yetistirilen güvercinlerin toplanip öldürülmesinin hastaligin yayilmasi açisindan mutlak bir önlem olmadigi kanisindayiz. Bu sartlarda yetistirilen evcil güvercinlerin toplanip öldürülmesi yerine, salmanin hastalik tasiyip tasimadigina bakilarak gerekli önlemlerin alinmasinin daha yerinde olacagini düsünüyoruz.

KUS GRIBI VIRÜSÜNÜ GÖÇMEN KUSLAR MI TASIYOR ?

Kus gribi mikrobunun asil tasiyici kaynagi göçmen kuslar olarak gösterilmekle birlikte bu konuda yapilan arastirmalar son derece yetersizdir. Yakin geçmiste yapilmis, birçok Avrupa ülkesini de kapsayan bir arastirmaya göre, 15 türe ait çok sayida göçmen kustan alinan kan örneklerinin incelenmesi sonrasinda bu örneklerden sadece %20’sinde düsük patojenik kus gribi virüsüne rastlanmistir. Hastaligin hafif formu olarak bilinen bu biçimde, Avian influenza (LPAI) hafif solunum sistemi hastaligi olarak kendini gösterir. Hasta hayvanlarda tüy kabartma ve yumurta veriminde düsme haricinde baska bir belirti gözlenmez. Hastaligin bu biçimi bazen mutasyonla yüksek patojenik kus gribi virüsüne (HPAI) dönüsebilir. Ancak, bu tür dönüsümlerin dogada degil, tavuk çiftlikleri gibi hizli virüs kopyalanmalarinin yasandigi yerlerde olustugu bilinmektedir. Bu konuda dikkati çeken bir diger nokta da, hastaligin ilk ortaya çiktigi Güneydogu Asya’dan Rusya’ya göçmen kuslar araciligi ile yayildiginin kanitlanamamis olmasidir. Çünkü göçmen kuslarin göç hareketi yaz aylarinda kuzeye dogru olmasina karsin hastalik mikrobu göç hareketi yönü tersine gelismistir. Ayrica hastaligin siddetli patojenik formunu gösteren bir göçmen kusun hayatta kalarak uzak mesafeleri kat edebilecegi ve virüsü yayabilecegi konusunda kesin bir kanit bulunmamaktadir. Nitekim, Dünya Gida ve Tarim Örgütü FAO’nun yayinladigi bir rapora göre, hastaligin esas kaynaginin kümes hayvanciligi oldugu belirtilmektedir.

GÜVERCINLER VE KUS GRIBI VIRÜSÜ

Kus gribi virüsünün mutasyona ugramis bir biçimi olan H5N1 virüsü insana da bulasarak hastaliga ve ölümlere neden olabilmektedir. Ancak, simdiye kadar yapilan arastirmalarda insanlarin bu virüsü yabani kuslardan kaptiklarina dair hiçbir kanit bulunmamaktadir. Bilinen tüm insan enfeksiyonlarinin kümes hayvanlariyla temas sonucu gelistigi belirtilmistir. Güvercinlerin de bu anlamda hastalik mikrobunu insana tasiyici bir etken olusturmadiklari düsünülmektedir. Yabanci basinda yer alan bazi makalelerde, güvercinlerin diger bütün kanatli hayvanlar içinde bu mikroba karsi en dayanikli tür olduklari yolunda açiklamalar bulunmaktadir. Bunun yani sira Almanya’dan veteriner hekim, Erhardt Kaleta ise, PMV1 (yalanci veba) mikrobundan kaynaklanan bazi güvercin ölümlerinin Avian influenza (tavuk vebasi) ile karistirildigini belirtmekte ve güvercinlerin bu mikroba karsi dirençli oldugunu söyledikten sonra, “güvercinler Avian influenza virüslerinin kaynagi ya da tasiyicisi degillerdir” demektedir. Ülkemizde Manisa Turgutlu’da görülen evcil güvercin ölümlerinin kus gribi sonucu olmadigi, kusçularin “sallabas” adini verdikleri PMV1’den kaynaklandigi ortaya çikmis ve alinan kan örneklerinde kus gribi mikrobuna rastlanmamistir. Yine ayni sekilde Istanbul Çatalca’daki yabani güvercin ölümlerinin de kus gribinden kaynaklanmadigi Pendik Veteriner Arastirma Enstitüsü’nün raporu sonucu belirlenmistir. Hastaligin bugüne kadar ki gelisimi içinde sadece Erzincan ve Bitlis illerimizde ölü olarak bulunan iki yabani güvercinde yapilan incelemenin pozitif çiktigi bilinmektedir. Bunun disinda güvercin ve özellikle de evcil güvercinlerin hastalik tasidigi konusunda hiçbir bulgu yoktur. Bu açiklamalar, özellikle evcil güvercinlerin kus gribi açisindan önemli bir risk olusturmadiklarini göstermektedir. Panik duygusu içinde davranmak ve isin kolayina kaçarak bütün kanatlilari yok etmeye çalismak geri dönülmez bir hata olacaktir. Konunun uzmanlarca incelenmesi ve evcil güvercinler konusuna açiklik getirilerek, önlemler alinmasi konuya gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir.

GÜVERCIN YETISTIRICILERININ ALMASI GEREKEN ACIL ÖNLEMLER

Bugün güvercin yetistiricileri olarak salgin son bulana kadar almamiz gereken baslica önlemleri su sekilde siralayabiliriz. Bu önlemler çok sevdigimiz güvercinlerimizin sagligi için oldugu kadar, basta kendi sagligimiz olmak üzere tüm toplumun sagligi için bir gereklidir.

1) Güvercin uçurmaya son verilmesi.

2) Güvercinlerimizin, kumru, yabani güvercin ve serçe gibi yabani kuslarla olan baglantisinin tamamen kesilmesi.

3) Gösteri amaçli yapilan organizasyonlar, festivaller gibi etkinliklerin iptal edilmesi.

4) Posta güvercini yarislarinin iptal edilmesi.

5) Kus alim satiminin durdurulmasi.

6) Kus pazarlarinin kapatilmasi.

7) Kus ihalesi ve dernek içinde yapilan satislarin sona erdirilmesi.

8) Güvercin satisi yapan dükkanlarin güvercin alis ve satislarini durdurmalari.

9) Güvercinlerle ilgili web sitelerinde alim satim ilanlarinin durdurulmasi.

10) Salma içinde hijyen kurallarina azami dikkat edilmesi.

11) Olasi diger hastaliklara karsi asilama ve tedavilerin düzenli uygulanmasi.

12) Güvercinlerimizi künyelemek ve künyeli kuslarimizin veteriner kontrollerini düzenli yaptirarak mümkünse hastalik tasimadiklarinin belgelenmesi.

13) Kuslarimizda hastalik nedeni ile bir ölüm meydana geldiginde, baska bir hastaliktan oldugunu düsünsek bile mutlaka yetkili makamlara durumun bildirilmesi.

14) Tüm yetistiricilerimizin yukaridaki kurallara uymasini saglamak amaciyla yetistiricilerimiz arasinda bir otodenetim sisteminin gelistirilmesi.

GÜVERCINLERI SAKLAMAK...!

Kus gribi hastaliginin toplumun üzerine bir kabus gibi çökmesini takiben halkin konu hakkindaki bilgisizliginin de etkisiyle istenmeyen bir panik dalgasi gittikçe yükselmeye basladi. Bu panik havasi, zaten güvercin yetistirdigi için zaman zaman komsulariyla sorunlar yasayan yetistiricilerimize karsi bir firsat gibi degerlendirilip güvercin yetistiricileri belediyeye ihbar edilmeye baslandi. Bu gerçekten üzücü bir durumdur. Hatta bazi yetistiricilerimiz hala güvercin bakmaya devam ettigi için aile içinden bile tepkiler aldiklarini belirtiyorlar. Birçok yetistiricimiz kuslarinin gelip alinmasi korkusu ile ne yapacagini sasirmis durumdalar. Güvercin yetistiricilerimiz üzerindeki bu baskinin, pratikte güvercinlerin saklanmasi gibi bir sonuca yol açacagi düsünülmektedir. Birçok yetistiricimiz yillarin emegi olan güvercinlerinin göz göre göre toplanip öldürülmesindense, kuslarini belli bir yere gizleyip salgin sona erene kadar çikartmamak egilimindedir. Bu durumun gerçekte çok daha riskli bir ortamin olusmasina yol açacagi kesindir. Gizli yetistiriciligi tesvik etmek yerine düzenli denetlenen ve kontrol altinda tutularak yetistiriciligin sürdürülmesi çok daha dogru olacaktir. Ilgili kurumlar belki bütün güvercin yetistiricilerini denetleyebilmekte yetersiz kalacaklarini düsünüyor olabilirler. Ancak bu yetersizligin faturasinin güvercin yetistiricilerine ödetilmesi hiç de mantikli degildir. Toplayip öldürmek en kolay yoldur. Güvercin yetistiricileri olarak beklentimiz gereksiz panik yaratilarak isin kolayina kaçilmamasidir.

EVCIL GÜVERCINLER KANATLILARLA AYNI KEFEYE KOYULMAMALI...!

Tarim ve Köy Isleri Bakanligi’nin “kanatli hayvan” tanimi kapsamina, “Aves sinifina (kuslar) dahil olan evcil ve evcil olmayan bütün kanatli hayvanlari” dahil ettigi bilinmektedir. Bu tanimlama çerçevesinde, evcil güvercinler ve kafes kuslari da kanatli hayvan sayildiklarindan, karantina bölgelerinde toplanip öldürülecekler arasina girmis olmaktadirlar. Tanim kapsaminin bu kadar genis tutulmasinin pratikte yanlis uygulamalarin gündeme gelmesini doguracagi kesindir. Bu tanimlamadan evde yetistirilen evcil güvercinlerin ve kafes kuslarinin çikartilmasi yerinde olur. Ayrica ev içinde beslenen papagan, muhabbet kusu ve kanarya gibi kafes kuslarinin, kus gribi açisindan tasiyici olma olasiliklari bulunmamaktadir. Buradan anladigimiz, bakanligin bu tanimlamayi getirirken fazla ayrintiyi hesaba katmadan davrandigi seklindedir. Bu konudaki örnekler çogaltilabilir. 8 Ocak 2006 tarihli Radikal Gazetesi’nin bas sayfasinda “Güvercin Alarmi” baslikli bir yazi yer almistir. Bu yazi içinde, Veteriner Hekimler Odasi Baskani Tahsin Yesildere’nin su sözlerine rastlamaktayiz: “Güvercin meraklilari veya kafeslerinde kanarya vb. besleyenler hayvanlarini salivermesin.” Evcil güvercinlerin uçurulan ve uçurulmadan bakilan farkli irklari bulunmaktadir. Ancak kafes kuslarinin hiç biri uçurulmaz. Kafes kusunu uçurursaniz bir daha geri gelmez. Zaten kafeste beslenmesinin nedeni budur. Bütün kus yetistiricilerinin bildigi bu gerçegi Tahsin Yesildere’nin bilmemesi ilginçtir. Bizler, konunun ayrintilari hesaba katilmaksizin yapilmis bu tür açiklamalarin “kas yapayim derken göz çikartmak” ile sonuçlanacagini düsünüyoruz. Ülkemizde su ana kadar gördügümüz uygulama evcil güvercinlerimizin ve kafes kuslarimizin hiçbir ayrima tabi tutulmaksizin diger kanatlilarla ayni kefeye koyulmasi seklindedir. Bu yaklasimin en somut örnegi, toplanan kanatli hayvanlar için sahiplerine ödenen bedellerde kendini göstermektedir. Örnegin Manyas’da üreticilere ödenen “itlaf bedelleri” hindi için 30 YTL, kaz için 20 YTL, güvercin için 5 YTL olarak kararlastirilmistir. Sadece bu fiyatlama bile yetkililerin güvercin yetistiriciligi hakkinda hiçbir bilgisi olmadiginin en güzel göstergesidir. Yazimizin basinda da belirttigimiz gibi güvercin yetistiricileri için güvercinlerinin paha biçilmez bir degeri bulunmaktadir. Güvercin yetistiriciligi diger kanatli yetistiriciliginden tamamen farkli bir ugrastir. Bu ayrimin dikkate alinmasinin gerekli oldugunu ve bu konularda bir çözüm üretilmek isteniyorsa güvercin yetistiricilerinin de dinlenmesi gerektigini vurgulamak istiyoruz.

Yazan: Yavuz Isçen
E-posta: boletus@mynet.com
Ankara/12 Ocak 2006

 
 

© 2010 Guvercinler.info Güvercin Makaleleri Her Hakkı Saklıdır

Hayvanlar Alemi
Hayvan Resimleri - Hayvan Videoları - Komik Videolar - Canlı Radyolar - Mercan Dünyası - Rüya Tabirleri - Canlı Tv